Այսօր՝ 19 նոյեմբերի 2017թ., 00:00

Բացահայտում - Ինչու՞ և ինչպե՞ս Թումանյանը շարքից հանեց Փանոս և Հուռի անունները


Պարզ լեզու ու ժողովրդական մտածողություն՝ Թումանյանին այսպիսին գիտեն բոլորը: Գիտեն նաև, որ ցանկացած ստեղծագործության հիմքում Հովհաննես Թումանյանը դրել է խորը նպատակ ու ասելիք՝ անկախ նրանից բանաստեղծություն է, պոեմ թե հեքիաթ:

Տասնյակից ավելի հայկական ժողովրդական հեքիաթներ մշակելու գործում անգամ Թումանյանը հետապնդել է խորը նպատակ: Գրված և ոչ մի հեքիաթ չի եղել առանց հաղորդագրության, որի հասցեատերը տարիք չի ունցել՝ մեծ թե փոքր, կրթված թե անուսում՝ բացառապես բոլորը հեքիաթներից վերցրել են ամենակարևորը՝ թեկուզ առանց խորապես վերլուծելու:

Եվ ուրեմն սկսենք սկզբից:

Բոլորին է ծանոթ Թումանյանի «Ձախորդ Փանոսը» հեքիաթը: Թումանյանն իր այս հեքիաթը գրել է 1914 թվականին. ինչու՞ հենց այս ժամանակ: Քչերը գիտեն, որ ձախորդությունների մեջ հայտնված հերոսին Թումանյանն այդ վիճակում դրել է մտածված ու ծանրակշիռ պատճառներից ելնելով:

Այսպես, 1900-ական թվականներին հայերի մոտ շատ տարածված էր տղա երեխաներին անվանակոչել՝ Փանոս: Հայ և ռուս ժողովուրդների միջև այդ ժամանակ էլ եղել են ակտիվ շփումներ, ինչով էլ պայմանավորված շատերն են գնացել Ռուսաստան՝ այնտեղ բնակություն հաստատելու կամ որևէ գործունեություն ծավալելու: Փանոս անունը ռուսերենով հնչում է Панос (понос), ինչը թարգմանաբար նշանակում է փորլուծություն: Բնականաբար, այդ անունն ունեցող տղաները կաշկանդվում էին իրենց անունից. մի իրողություն, որը անտարբեր չթողեց նաև Թումանյանին:

Ժամանակի ամենասուր ու հրատապ հարցերն իր ստեղծագործություններում արծարծող հեղինակի գրիչը հասավ նաև այս խնդրին: Կարճ ժամանակում Թումանյանը մտածեց, թե ինչպես կարելի է անուղղակիորեն ստիպել ծնողներին՝ հրաժարվել երեխաներին այդ անունը տալուց:

Թումանյանը դիտավորյալ Փանոս անունով հերոսին դրեց փորձանքների շղթայի մեջ ու նրան կնքեց որպես ձախորդ: Թերևս այս հեքիաթից հետո և հեքիաթասերները, և սնահավատները, և անգամ գիր ու գրականությունից հեռու մարդիկ կհրաժարվեին երեխային տալ մի անուն, որն իր հետ ենթադրում էր նաև անսպառ ձախորդություններ:

Հնարամիտ հեքիաթասացը պատահական չէր ընտրել նաև «Անբան Հուռին» հեքիաթի հերոսուհու անունը: Հուռի անունը հնչողությամբ մոտ է հայերեն հոռի բառին, որն, ինչպես գիտենք, նշանակում է վատ, անպիտան, նվաստ: Այս անգամ էլ Թումանյանը շտապեց աղջիկ երեխաներին ազատել անուն-գլխացավանքից:

Որ ծնողը կցանականար իր աղջկան տալ մի անուն, որը Թումանյանի թեթև գրչով գրված «Անբան Հուռին» հեքիաթից հետո, անմիջապես ասոցացվում էր անգործության, ծուլության ու անբանության հետ:

Հեքիաթների այս օրինակները ապացուցում են, որ ժամանակի հանճար Թումանյանը անտարբեր չի եղել ոչ միայն մեծ ու օրակարգային խնդիրների հանդեպ, այլև նկատել է այնպիսի նուրբ հարցեր, որոնք խոցել են մարդուն ու որևէ հարցում կաշկանդել նրան:

Թումանյանն առանց շատ հեռուն գնալու ընտրել է դիմացինի խնդիրը լուծելու ամենապարզ տարբերակը: Բոլորին հասու ու ամենամաքուր լեզվով՝ հեքիաթի լեզվով խոսել մարդկանց հետ ու անուղղակիորեն լուծել նրանց խնդիրները:

Arenanews.am

loading...
Ճիճուները փամփուշտի պես «դուրս կթռչեն» մի գիշերում. շատ էժան ժողովրդական միջոց․ (Video) ՀԵՐՄԻՆԵ, ՈՒ՞Ր ԵՍ ՀԵՌԱԽՈՍՈՎ ԷԴՔԱՆ ԽՈՍՈՒՄ․․․ (ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ՀՈՒՄՈՐ) Մետրոյում զինված անձ և պայթյուն չի եղել. ինչո՞ւ էր դադարեցվել երթևեկությունը Անձրև, օդի ջերմաստիճանը կցրտի. Առաջիկա 3 օրվա եղանակի կանխատեսում Արդյոք «Եվրատեսիլ 2018» մրցույթին, Հայաստանը կներկայացնի Սևակ Խանաղյանը Թեստ․ Ընտրեք ամենագեղեցիկ մետաղադրամը և իմացեք, թե ե՞րբ կհարստանաք Հարսանիքի օրը փեսացուն սպասում էր իր հարսնացուի հայտնվելուն․ Սակայն երբ տեսավ նրան, պարզապես ծիծաղից թուլացավ․ ահա թե ինչու «Հույս չունենաք». Էրդողանի ապտակն Ալիեւին ու սենսացիոն հայտարարությունը Այս միջոցը հրաշալի կերպով մաքրում է ցանկացած կեղտոտ մակերես. Հեշտ և արագ Թեստ՝ 96% ճշգրտությամբ. Ի՞նչ տեսաք նկարում առաջինը. Ահա թե ինչ է պատմում այն ձեր ապագայի մասին Իսկ դուք գիտեի՞ք, թե ինչու են բորտուղեկցորդուհիները կանգնում այս դիրքով՝ ձեռքերը մեջքի ետևում Ընտրեք աչքը և Ձեր մասին իմացեք նոր բաներ 15 խորհուրդ ամուր քնելու և հեշտ արթնանալու համար Հայտնի է «Միսս Աշխարհ 2017» մրցույթի հաղթողը. Իսկ դուք համաձա՞յն եք ժյուրիի հետ 12 բան, որ տղամարդիկ երբեք չեն հասկանա կնոջ հոգեբանության մեջ Հորոսկոպի 3 լավագույն կանայք ամուսնության համար Կենդանակերպի ամենաոճային նշանները․ իսկ ո՞ր տեղում ես Դուք Բժիշկները կարողացել են փրկել հիվանդի ձեռքը՝ դա ներկարելով հիվանդի փորի մեջ Ո՞վ է իրականում Լեո Բոկերիան, ում այդքան փառաբանում ենք... «Միսս Աշխարհ 2017». մեր աղջիկը, ցավոք, շատ խղճուկ է հատկապես` ինտելեկտուալ զրույցում 10 բան, որ ոչ մի դեպքում չի կարելի արգելել երեխային Ինչպես զարդարել 2018-ի տոնածառը,որպեսզի տարին լինի հաջողակ. (լուսանկարներ) 5 իր, որոնք ոչ մի դեպքում պետք չէ պահել դրամապանակում Ինչո՞ւ են գեղեցիկ և խելացի աղջիկները միայնակ լինում. (5 պատճառ) Ահա, թե ինչու են տղամարդիկ նիհար կանանց նախընտրում. հարցը բոլորովին էլ արտաքինը չէ Լիլի Սարգսյանի երազանքը տապալվեց. կատարվեց «անսպասելին». (Video) «Ո՞վ է Երևանի փողոցներով քայլող «տիկնիկը». (տեսանյութ) Ինչ հիվանդություններ է բուժում մարմելադը Նազենի Հովհաննիսյանի գեղեցիկ կերպարը՝ Ջենիֆեր Լոպեսի համերգին. (լուսանկարներ) Եգիպտական հորոսկոպ` ըստ ծննդյան ամսաթվի. ճշգրտությունն ապշեցնում է

Яндекс.Метрика
website by Sargssyan