Այսօր՝ 01 դեկտեմբերի 2020թ., 00:00

Բացահայտում - Ինչու՞ և ինչպե՞ս Թումանյանը շարքից հանեց Փանոս և Հուռի անունները


Պարզ լեզու ու ժողովրդական մտածողություն՝ Թումանյանին այսպիսին գիտեն բոլորը: Գիտեն նաև, որ ցանկացած ստեղծագործության հիմքում Հովհաննես Թումանյանը դրել է խորը նպատակ ու ասելիք՝ անկախ նրանից բանաստեղծություն է, պոեմ թե հեքիաթ:

Տասնյակից ավելի հայկական ժողովրդական հեքիաթներ մշակելու գործում անգամ Թումանյանը հետապնդել է խորը նպատակ: Գրված և ոչ մի հեքիաթ չի եղել առանց հաղորդագրության, որի հասցեատերը տարիք չի ունցել՝ մեծ թե փոքր, կրթված թե անուսում՝ բացառապես բոլորը հեքիաթներից վերցրել են ամենակարևորը՝ թեկուզ առանց խորապես վերլուծելու:

Եվ ուրեմն սկսենք սկզբից:

Բոլորին է ծանոթ Թումանյանի «Ձախորդ Փանոսը» հեքիաթը: Թումանյանն իր այս հեքիաթը գրել է 1914 թվականին. ինչու՞ հենց այս ժամանակ: Քչերը գիտեն, որ ձախորդությունների մեջ հայտնված հերոսին Թումանյանն այդ վիճակում դրել է մտածված ու ծանրակշիռ պատճառներից ելնելով:

Այսպես, 1900-ական թվականներին հայերի մոտ շատ տարածված էր տղա երեխաներին անվանակոչել՝ Փանոս: Հայ և ռուս ժողովուրդների միջև այդ ժամանակ էլ եղել են ակտիվ շփումներ, ինչով էլ պայմանավորված շատերն են գնացել Ռուսաստան՝ այնտեղ բնակություն հաստատելու կամ որևէ գործունեություն ծավալելու: Փանոս անունը ռուսերենով հնչում է Панос (понос), ինչը թարգմանաբար նշանակում է փորլուծություն: Բնականաբար, այդ անունն ունեցող տղաները կաշկանդվում էին իրենց անունից. մի իրողություն, որը անտարբեր չթողեց նաև Թումանյանին:

Ժամանակի ամենասուր ու հրատապ հարցերն իր ստեղծագործություններում արծարծող հեղինակի գրիչը հասավ նաև այս խնդրին: Կարճ ժամանակում Թումանյանը մտածեց, թե ինչպես կարելի է անուղղակիորեն ստիպել ծնողներին՝ հրաժարվել երեխաներին այդ անունը տալուց:

Թումանյանը դիտավորյալ Փանոս անունով հերոսին դրեց փորձանքների շղթայի մեջ ու նրան կնքեց որպես ձախորդ: Թերևս այս հեքիաթից հետո և հեքիաթասերները, և սնահավատները, և անգամ գիր ու գրականությունից հեռու մարդիկ կհրաժարվեին երեխային տալ մի անուն, որն իր հետ ենթադրում էր նաև անսպառ ձախորդություններ:

Հնարամիտ հեքիաթասացը պատահական չէր ընտրել նաև «Անբան Հուռին» հեքիաթի հերոսուհու անունը: Հուռի անունը հնչողությամբ մոտ է հայերեն հոռի բառին, որն, ինչպես գիտենք, նշանակում է վատ, անպիտան, նվաստ: Այս անգամ էլ Թումանյանը շտապեց աղջիկ երեխաներին ազատել անուն-գլխացավանքից:

Որ ծնողը կցանականար իր աղջկան տալ մի անուն, որը Թումանյանի թեթև գրչով գրված «Անբան Հուռին» հեքիաթից հետո, անմիջապես ասոցացվում էր անգործության, ծուլության ու անբանության հետ:

Հեքիաթների այս օրինակները ապացուցում են, որ ժամանակի հանճար Թումանյանը անտարբեր չի եղել ոչ միայն մեծ ու օրակարգային խնդիրների հանդեպ, այլև նկատել է այնպիսի նուրբ հարցեր, որոնք խոցել են մարդուն ու որևէ հարցում կաշկանդել նրան:

Թումանյանն առանց շատ հեռուն գնալու ընտրել է դիմացինի խնդիրը լուծելու ամենապարզ տարբերակը: Բոլորին հասու ու ամենամաքուր լեզվով՝ հեքիաթի լեզվով խոսել մարդկանց հետ ու անուղղակիորեն լուծել նրանց խնդիրները:

Arenanews.am

Ռաֆոն՝ սիրված դերասանի մասին Ինչպես է անցել ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանի ծննդյան տարեդարձը Ի՞նչ հեռախոսազրույց է տեղի ունեցել Սերժ Սարգսյանի և Գագիկ Ծառուկյանի միջև․ (տեսանյութ) ՇՏԱՊ․ Երևանում կինն իր՝ կորոնավիրուսից մահացած հոր անկողնային պարագաները հանել և դրել է հարկում, մուտքի պատերին քսելով իջեցրել ներքև Սերժ Սարգսյանի խոսքը՝ եվրոպացի գործընկերներին «Փաշինյանի արձագանքը՝ օրվա գլխավոր թեմային» Ով է Սայաթ Շիրինյանը․ (Լուսանկարներ) Կենդանակերպի երեք նշան, ովքեր ամենաշատն են պաշտպանված կորոնավիրուսից Տիգրան Ավինյանը ձեռագիր նամակ է գրել փոքրիկ աղջկան 5 նշան, որոնք վկայում են, որ դուք արդեն կրել եք COVID-19-ը․ ՍՏՈՒԳԵՔ Մեկ շաբաթ է՝ կարանտինում 9 ամսական երեխաս ոչինչ չի ուտում. 168.am (Ֆոտո) 18 օր կարանտինում գտնվող մեր հայրենակիցը պատմում է Իսպանիայից Վլադիմիր Պուտինը սերտ շփում է ունեցել կորոնավիրուսով վարակակրի հետ Արսեն Թորոսյանը հրաշալի լուր հայտնեց Կորոնավիրուսը հաղթահարած Օլգա Կուրիլենկոն պատասխանել է հիվանդության մասին հարցերին Կորոնավիրուսը չի փոխանցվում օդով. ԱՀԿ «Մնաս բարով, տատ ջան․ Կներես, որ սպասնեցի քեզ»․ Հուզիչ պատմություն Նախարարությունը՝ փողոց դուրս գալու նոր կանոններ է սահմանել Տանը ո՞ր մակերեսների վրա են կուտակվում ավելի մեծ քանակությամբ վիրուսներ 7 և բակտերիաներ Վարչապետը դիմեց ժողովրդին․ Նոր հայտարարություն Արսեն Թորոսյանը հայտարարությամբ հանդես եկավ «Ասացին գրառումս խուճապածին է, պետք է ջնջեմ»․ Արտավազդ Սահակյան Էդուարդ Շարմազանովն ինքնամեկուսացվել է Վարակը չի ապրի. COVID-19-ը կարող է նվազել մարտի վերջից ԱՀԿ գլխավոր տնօրենը առողջ կենսակերպի խորհուրդներ է հրապարակել տանը մնացողների համար Ցավոք սրտի, այդպես էլ չկարողացա շնորհակալություն հայտնել․ Հուզիչ պատմություն` բուժաշխատողի ու մեր բոլորի մասին Եվս մի երիտասարդ աղջիկ հրաժարվում է վերցնել Փաշինյանի տված բուկլետն ու Շուշանի նվիրած ծաղիկը․ (Video) Իմ մահվան համար աղոթող բոլոր կանանց Երևանում շտապօգնության աշխատակիցներն իրանական համարանիշներով բեռնատարից իջեցնում են վարորդին և դիմակ հագցնելով՝ հավանաբար տեղափոխում հիվանդանոց. shamshyan.com Ի՞նչ պատահեց Մերկել-Փաշինյան հանդիպման ժամանակ, երբ հանկարծ խափանվեցին «թարգմանիչ» սարքերը. (Տեսանյութ)

Яндекс.Метрика
website by Sargssyan