Այսօր՝ 19 նոյեմբերի 2019թ., 00:00

Մոցարտի ամենահուզիչ նամակը, որը պահվում է Երևանում


loading...

Աշխարհահռչակ երաժիշտ Մոցարտը, ով ապրեց ընդհամենը 36 տարի, կենդանության օրոք հասցրեց գրել է մոտ 600 ստեղծագործություն։ Հանճարեղ ավստրիացու մոտ երաժշտական ընդունակությունները ի հայտ են գալիս, երբ նա 3 տարեկան էր։

Մոցարտիհայրը՝ Լեոպոլդ Մոցարտը, հայտնի մանկավարժ էր, ով ոչինչ չի խնայում և երաժշտական ուսման է տալիս իր մանկահասակ տղային։

Ուսմանհետ մեկտեղ Մոցարտը ճամփորդում է եվրոպայում, լինում է Մյունխենում, Վիեննայում, Լոնդոնում, Փարիզում և Հոլանդիայում։ Եվրոպական ամեն մի քաղաք յուրովի էր ընդունում «հրաշամանուկին»։

Լոնդոնումփոքր Մոցարտը գիտական հետազոտությունների առարկա էր, իսկ Հոլանդիայում, որտեղ պահքի ժամանակ խստիվ արգելվում էր երաժշտություն կատարել, Մոցարտի համար բացառություն արվեց։ Եվրոպայում ստացած գիտելիքների ու բնատուր հանճարի շնորհիվ 17-ամյա Մոցարտը արդեն գրել էր 4 օպերա, 13 սիմֆոնիա, 24 սոնատ և բազմաթիվ այլ ստեղծագործություններ։

Սակայնայս փայլուն նվաճումների հետ մեկտեղ հանճարեղ Ավստրիացու կենսագրության մեջ կան նաև մութ ու մռայլ էջեր ևս։ Գաղտնիք չէ, որ երաժիշտը շատ հաճախ ապրել է ծանր ֆինանսական պայմաններում։ 1774 թվականին նա Ապենինյան թերակղզում էր։ 

ԻտալիայումՄոցարտը չկարողացավ ապրել, քանի որ աշխատանք չգտավ իրեն։ Հետո վերադառնում է Ավստրիայի հյուսիսարևմտյան մասում գտնվող Զալցբուրգ քաղաքը, սակայն երաժիշտն այնտեղ էլ չի կարողանում հաստատվել, քանի որ այդ ժամանակաշրջանում Զալցբուրգի տիրակալն էր ժլատ արքեպիսկոպոս Կոլորեդոն, ով շատ հաճախ ցավ էր պատճառում Մոցարտին՝ վերջնիս ծառայի պես վերաբերվելով։

Երբեմնբանը հասնում էր նրան, որ Մոցարտին թույլատրում էին սեղան նստել միայն սպասարկող անձնակազմի հետ։ Կոլորեդոն նաև ամեն գնով խոչընդոտում էր Մոցարտի՝ նոր ծանոթություններին այլ իշխանավորների և պոտենցիալ հովանավորներ հետ։

1778 թվականին Մոցարտը տեղափոխվում է Փարիզ։ Սկսվում են Մոցարտի կյանքի ամենավատ տարիները։ Փարիզում էր նաև երաժշտի մայրը։ Մոցարտը քիչ էր ստեղծագործում ու շատ հաճախ օրն անցկացնում էր միայնության մեջ։

Նաատում էր Ֆրանսիան, Փարիզը, Փարիզի արիստոկրատներին, փարիզցիներին և ընդհանրապես ամենքին: Այս ամենին գումարվում է մոր մահը, որը քայքայում է հանճարի հոգեկան աշխարհը։ Մոցարտի համար ցավալի էր ոչ միայն մոր կորուստը, այլ նաև այն, որ իր հարազատ մորը թաղելու է օտար երկրում։

Բայց դրա հետ մեկտեղ նա չուներ նաև նյութական միջոցներ, որ կազմակերպեր թաղման արարողությունը։ Իր կյանքի մռայլ ժամին Մոցարտը նամակ է գրում Զալցբուրգ՝ աբբա Բուլինգերին՝ ընտանիքի բարեկամին, խնդրանքով, որ վերջինս պատրաստի Մոցարտի հորը կնոջ մահվան լուրին:

Ամենահետաքրքիրն այն է, որ այդ նամակը պահվում է Հայաստանում՝ Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանում։ Այդ նամակի բնօրինակը եղել է հայզգի երաժշտագետ Վասիլի Կորգանովի մոտ, ով ունեցել է հայտնի մարդկանց նամակների շատ մեծ հավաքածու ու Մոցարտի նամակը նվիրել է թանգարանին։ Նամակը գրվել է 1778 թվականի հուլիսի 4-ին։

ՆամակումՄոցարտը գրում է․ «Սգացեք ինձ հետ, իմ ընկեր, սա իմ կյանքի ամենատխուր օրն է: Գրում եմ Ձեզ գիշերվա ժամը 2-ին, բայց պարտավոր եմ հայտնել, որ իմ մայրը, իմ թանկագին մայրը այլևս չկա»: Սա ծավալուն նամակից մեկ հատված է, որտեղ երաժիշտը ներկայացնում է իր ամբողջ վիշտն ու մտահոգությունը։

Փարիզումանցկացրած մռայլ տարիներից հետո նա գնում է Հռոմ, Պրահա, Վիեննա, որտեղ կարողանում է աշխատել ու մի փոքր ապահովել իրեն, սակայն վրա է հասնում 1791 թ. դեկտեմբերի 5-ը, և 36 տարեկանում մահանում է Ավստրիացի հանճարը՝ Մոցարտը։

Կավարկած, համաձայն որի մահվան պատճառ եղել է երիկամային վարակը։ Ոմանք նրա մահը կապում են ռեքվիեմի սևազգեստ պատվիրատուի հետ, քանի որ այդ ժամանակ կոմպոզիտորը հիվանդ էր, իսկ այդ աշխատանքը ամբողջովին հյուծեց նրան։

«Ռեքվիեմ» (KV 626)-ն անավարտ մնաց։ Նրա վերջին ավարտուն ստեղծագործությունը «Կախարդական սրինգը» օպերան է, որն էլ մինչ օրս շարունակում է մնալ դասական երաժշտության գլուխգործոցը։

Աղբյուր` 80.am

ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ։ Ինչպես է Միհրանը՝ ամուսնոթյան առաջարկ անում, Արփիին Առաջիկա օրերի եղանակի մասին Մերկելը՝ Աննա հակոբյանի մասին «Հորեղբորս վերջին անգամ հոկտեմբերի 25-ին եմ տեսել». Գրետայի հուշերը՝ Վազգենի մասին մասին Կարեն Դեմիրճյանի թոռնուհու՝ Կարինե Դեմիրճյանի հարցազրույցը «Ովքեր են եղել Նիկոլի շիրմաքարը տեղադրողները» Քարդաշյանը գտել է՝ իր կյանքը փրկած գյումրեցի տղային և հանդիպում ունեցել Դեն Բիլզերյանի հաճելի անակնկալը՝ հայկական գուչիին Սամվել Ալեքսանյանի նվերը՝ Քարդաշյանին Արմեն Սարգսյանի նվերը՝ Քարդաշյանին Քիմ Քարդաշյանի նոր անակնկալը՝ երևանցիներին Իննա Խոջամիրյանը հանդիպում է Զիրոյանի հե՞տ․ հետևորդները շոկի մեջ են․ (Ֆոտո) Քարդաշյանն անվանական կոնյակի և գինու լուսանկարն է հրապարակել Թե ինչպես գյումրեցի տղան փրկեց Քիմ Քարդաշյանի կյանքը Քիմ Քարդաշյանի կնքահայրը ուշագրավ մանրամասներ է ներկայացրել Քիմ Քարդաշյանի և Արմեն Սարգսյանի հանդիպումը Սերժ Թանկյանն առաջ անցավ Քիմից․ Լավ նորություն Քիմ Քարդաշյանը բնակարան է գնել Երևանում․ (լուսանկարներ) Քիմ Քարդաշյանը ցանկություն է հայտնել՝ Քոչարյանին հանդիպելու՞ Նազենին անհաջող կերպով նմանակել է Քարդաշյանին` «առանց կրծկալ» զգեստ հագնելով. (Ֆոտո) Ա՜յ եթե հետույքը լիներ Քարդաշյանի պես, ես հաստատ կասեի՝ ովա դասալիք պաշտոնյան Քիմ Քարդաշյանը ժամանեց Երևան․ տեսանյութ Ինչու է ուշանում Քիմ Քարդաշյանը «Անհամբեր Նիկոլին եմ սպասում, որ տեսնեմ ու ասեմ․․․» Քիմ Քարդաշյանը անակնկալը՝ մեր գեղեցկադեմ մոդելին «Հայելի» մամուլի ակումբի ղեկավարի արձագանքը Լուկաշենկոյի սենսացիոն խոստովանությունը Ո՞վ է հայտնի դարձած գեղեցկուհի մոդելի՝ ընտրյալը․ (Ֆոտո) Ում զենքով է Հայկ Հարությունյանը խփել իրեն․ նոր մանրամասներ Թրամփի ուշագրավ անդրադարձը Փաշինյանի ԱՄՆ-ի ելույթին

Яндекс.Метрика
website by Sargssyan