Այսօր՝ 17 հուլիսի 2019թ., 00:00

Թաջ Մահալ. գեղեցիկ հայուհու պատվին կառուցված տաճարն ու դրա պատմությունը


 
Գտիր և շահիր-ի լուսանկարը:

Թաջ Մահալը համաշխարհային ճարտարապետության եզակի նմուշներից մեկն է, որն իր մեջ միահյուսում է հնդկական, իսլամական և պարսկական ճարտարապետական գեղեցիկ տարրեր:

Մեծ մոնղոլների կայսրության տիրակալ Շահ Ջահանը, որը կառավարել է 1627-1658 թթ, այնքան էր սիրում իր կնոջը՝ Մումթազ Մահալին, որ իր հետ տանում էր գրեթե ամեն տեղ՝ մարտերի, պատերազմների, որտեղ կնոջ ներկայություն առհասարակ չէր թույլատրվում: Համատեղ կյանքի ընթացքում նրանք ունեցել են 14 երեխա՝ 6 դուստր, 8 որդի, սակայն Մումթազն իրար հետևից թաղել է երեխաներին. կենդանի են մնացել միայն 8-ը՝ 4 տղա, 4 աղջիկ:

14-րդ երեխայի ծննդի ժամանակ, դժբախտաբար, Շահ Ջահանի սիրելի կինը մահանում է: Ըստ լեգենդի՝ մահից րոպեներ առաջ Մումթազը երկու խնդրանք է ուղղում ամուսնուն՝ առաջինը՝ շարունակել հավատարիմ մնալ կնոջը մինչև կյանքի վերջ, երկրորդը՝ կառուցել յուրօրինակ մի շինություն, որը կխորհրդանշի նրանց հավերժական սերը:  

Սիրելիի մահից հետո Շահը երկու տարի շարունակ սգո օրեր է հայտարարում, որոնց ընթացքում բացարձակապես արգելվում էին երգեր հնչեցնելը, պարերը, տոնական օրեր նշելը:

1632 թ. Շահ Ջահանը, ինչպես և խոսք էր տվել, սկսում է սիրո խորհրդանիշ կառույցի շինությունը: Պարսկաստանից, Միջին Ասիայից ժամանած լավագույն 22 000 վարպետները միանգամից սկսեցին աշխատանքը:

Թաջ Մահալը կառուցեցին ամբողջությամբ մարմարից: Այն զարդարված է ամենաթանկարժեք քարերով, իսկ կից պարտեզն ունի կատարյալ հատակագիծ: Ըստ բոլոր ժամանակների ուսումնասիրողների՝ Թաջ Մահալի ճարտարապետությունը չունի որևէ թերություն, այն կառուցված է կատարյալ համաչափությամբ. Մումթազ Մահալ դամբարանի նկատմամբ խիստ սիմետրիկ է սրբավայրը: Ամենագեղեցիկն այն է, որ տաճարի դիմաց գտնվող հսկայական լողավազանում արտացոլվում է դամբարանն իր ողջ մեծությամբ:

Շինությունն ունի մոտ 75 մ բարձրություն, հինգ գմբեթ և 4 մինարեթ: Վերջիններս մզկիթներին առընթեր աշտարակներ են, որոնց վրա են բարձրանում մոլլաները՝ հավատացյալներին աղոթքի կանչելու: Յուրաքանչյուր մինարեթ ունի 42 մ բարձրություն: Դրանք կառուցվել են թեքությամբ. նպատակն այն էր, որ քանդվելու դեպքում չկարողանային վնասել տաճարին:

Շահ Ջահանը ցանկանում էր տաճարը, որտեղ պետք է նաև հանգչեր կնոջ մարմինը, կառուցել լավագույն նյութերից: Այդ իսկ պատճառով նա հրամայել էր անհրաժեշտ նյութեր ձեռք բերել ոչ միայն Հնդկաստանից, այլ նաև այլ՝ ասիական երկրներից: Ձյունաճերմակ մարմարը, որից մեծ մասամբ կառուցված է տաճարը, մատակարարվում էր Հնդկաստանում գտնվող Մակրանա քաղաքից և Ռաջաստան շրջանից, թանկարժեք փիրուզը՝ Տիբեթից, լազուրը՝ Աֆղանստանից, հասպիսը՝ Պենջաբի շրջանից, շափյուղան՝ Շրի Լանկայից: Եվ սա դեռ ամենը չէր. ուսումնասիրությունների ընթացքում պարզ է դարձել, որ Թաջ Մահալի կառուցման համար օգտագործվել են 28 տեսակի թանկարժեք քարեր: Եթե տաճարը դիտարկենք ներսից, ապա կտեսնենք, որ պատերի մեծ մասի վրա քանդակված են ամենանուրբ ծաղիկների, մրգերի, տերևների զարդանախշեր:

Ըստ Թաջ Մահալի կառուցման պատմության՝ Պարսկաստանից Հնդկաստան տեղափոխված հայերի թվում էր նաև Արջումանդին՝ իր ընտանիքի հետ: Նրա հայրը չափազանց հարուստ էր, այդ իսկ պատճառով բարի հարաբերություններ է սկսում կայսերական ընտանիքի հետ: Որոշ ժամանակ անց Արջումանդը հանդիպում է իր կյանքի սիրուն և տարիներ անց ամուսնանում նրա՝ արքայազն Քուրամի հետ: Ամուսնության ժամանակ, ավանդույթի համաձայն, Քուրամի հայրը՝ Շահ Ջահանդիրը, հարսին տվեց նոր անուն՝ Մումթազ Մահալ:

Տարիներ անց Քուրամը սպանում է եղբայրներին գահի ու իշխանության հասնելու նպատակով և իրեն վերցնում Շահ Ջահան տիտղոսը, որը թարգմանաբար նշանակում է աշխարհի տիրակալ: Հենց այսպես էլ սկսվել է Շահ Ջահանի ու հայուհի Մումթազ Մահալի սիրո գեղեցիկ պատմությունը, որը նմանը չունի պատմության մեջ:

Աղբյուր՝ Blognews.am

Տեսահոլովակ՝ նվիրված Սեյրան Օհանյանին և նրա կնոջը Սերժ Սարգսյանը Բադեն-Բադենում՝ դեղին լողազգեստով Մի անգամ էլ ձեզ էստեղ տեսա էս փնթիանոցը սարքած, տեսեք ինչպես ենք վարվելու ձեզ հետ․ Կենտրոնի թաղապետ. (Տեսանյութ) «Չեք հավատա, բայց սա Սևանն է». օգտատերերն ահազանգում են. (տեսանյութ) Ինչպե՞ս է Կամո Սեյրանյանն ընկել Սենա գետն ու հազիվ փրկվել խեղդվելուց Աննախադեպ սկանդալ․ Փաշինյանի «ախրաննիկ», այժմ պատգամավոր Հայկ Սարգսյանը կրքոտ պարում է աղջիկների հետ, ապա նրանց ուղեկցում նախագահի նստավայր. (Տեսանյութեր) Ահա, թե ինչպես է տեղի ունեցել Զոդի կամրջի սարսափելի ավտովթարը. նախնական վարկած․ (Տեսանյութ) Հաշմանդամություն ունեցող երեխան գրկեց իր սիրելի Իչային. (տեսանյութ) Նարեկ Սարգսյանի ցոփ ու շվայտ կյանքը․ (Լուսանկարներ) Ով և ինչպես է սպանում՝ «օրենքով գող» Անդիկին․ (տեսանյութ) Ով է՝ Ռուբոշի գեղեցկուհի նշանածը․ (Լուսանկարներ) Ինչու Սիրուշոն չերգեց Ձախ Հարութի մենահամերգին․ Մանրամասներ Ինքնասպանություն Երևանում. բնակարանում հայտնաբերվել է կնոջ դի և նամակ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ․ Սիրուշոն տեսանյութ է հրապարակել Վարդուհի Վարդանյանին որդու նշանադրության արարողությունից Եթե ուզում եք, որ ձեզ հետ ինչ-որ լավ բան կատարվի, սկզբի համար չպետք է անեք այս բաները Ինչպես են տրանսգենդերները հայհոյում ոստիկաններին․ (Տեսանյութ) Նիկոլ Փաշինյանը թեթևակի հոսանքահարվեց ելույթի ժամանակ. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ «Հեսա տեսեք՝ մայրիկն ինչպես եմ լացացնելու» Ռուսաստանի նոր ապտակը․ OРТ-ի անդրադարձը Քոչարյանի կալանավորման․ (ՏԵսանյութ) Պարզվել է՝ ովքեր են ոստիկաններին հայհոյած եւ հարվածած տրանսվեստիտ մարմնավաճառները. (Տեսանյութ) Տեսեք, թե ինչ է անում հարբած վարորդը Ստեփանակերտի կենտրոնում Ինչ է պատահել Ալլա Լևոնյանին, երկրպագուներն անհանգստացած են. հուսանք, որ լուրերը կեղծ են Քիմ Քարդաշյանը՝ Հենրիխ Մխիթարյանի ամուսնության մասին Տեսեք, թե ինչպես է կալանավորը մոր թաղման ժամանակ սգո սրահից փախուստի փորձ արել․ (Տեսանյութ) Մոսկվայի բնակարաններից մեկում մահացած են հայտնաբերել 7-ամյա մի տղայի. բացելով բնակարանի դուռը՝ ոստիկանները շոկի մեջ ընկան. (Video) Արսենալի տարօրինակ պահվածքը՝ Մխիթարյանի հանդեպ Սամվել Կարապետյանի նվերը Ոստիկանության նոր տեսանյութը՝ Գայանե Մանուկյանի ձերբակալությունից․ (Video) Մխիթարյանի և նրա մայրիկի գեղեցիկ պարը․ (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ) Գագիկ Ծառուկյանի նվերը Հենրիխի և Բեթիի պսակադրության առթիվ

Яндекс.Метрика
website by Sargssyan